Biopsja. Rodzaje i przygotowanie do badania.

Czym jest biopsja?

Jest to zabieg diagnostyczny, który umożliwia w inwazyjny sposób pobrać materiał biologiczny z prawdopodobnie zmienionych chorobowo tkanek. Po pobraniu materiału przechodzi proces obróbki i barwienia. Materiał zostaje zbadany pod mikroskopem w postaci preparatu histopatologicznego.

Najczęściej stosowane biopsje:

  1. Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) – badanie cytologiczne, które polega na pobraniu próbki komórek. Zabieg przeprowadza się za pomocą cienkiej igły wprowadzonej do tkanki i przyłożeniu podciśnienia (pociągnięcie tłoka strzykawki podłączonej do igły)
  2. Biopsja apiracyjna cienkoigłowa celowana (BACC) – to biopsja aspiracyjna cienkoigłowa wykonywana pod kontrolą ultrasonograficzną
  3. Biopsja gruboigłowa – pobiera się walcowaty wycinek za pomocą grubej igły biopsyjnej, która zostaje wprowadzona do tkanki
  4. Biopsja endoskopowa – polega na pobraniu fragmentu zmiany w obrębie układu pokarmowego. Wykonuje się ją podczas zabiegu kolonoskopii i gastroskopii z wykorzystaniem małych kleszczyków.

Mniej popularne rodzaje:

  1. B. wycinająca – polega na usunięciu całej podejrzanej zmiany wraz z pewnym marginesem zdrowej tkanki
  2. B. wycinkowa – jest to chirurgiczne wycięcie fragmentu tkanki chorobowo zmienionej. Oligobiopsja – inny rodzaj biopsji wycinkowej. Termin ten odnosi się do niewielkiej ilości pobieranej tkanki zazwyczaj przy użyciu specjalnego narzędzia (kleszczyków biopsyjnych lub odpowiedniej końcówki endoskopu).
  3. B. wiertarkowa – stosuje się najczęściej w diagnostyce kości i polega na pobraniu specjalnym wiertłem (trepanem) wałeczka zmienionej tkanki
  4. B. rysowa i wyskrobiny – rodzaj badania, który polega na zdrapaniu pasemka tkankowego w narządzie jamistym specjalną łyżeczką. Biopsja rysowa używamy w przypadkach ginekologii do oceny stanu czynnościowego i zmian chorobowych w błonie śluzowej macicy
  5. Biopsja stereotaktyczna – odmiana biopsji cienkoigłowej lub gruboigłowej wykonywanej pod kontrolą badania radiologicznego. Wykonuje się dwie projekcje badania radiologicznego, co pozwala na przestrzenne umiejscowienie (stereotaksja) zmiany chorobowej i precyzyjne wprowadzenie w to miejsce igły biopsyjnej.

Biopsje cienkoigłowa i gruboigłowa:

  1. Biopsja mammotomiczna – rodzaj biopsji gruboigłowej stosowanej w przypadku zmian chorobowych w piersi. Do tego rodzaju biopsji stosuje się specjalne oprzyrządowanie (mammotom). Działanie mammotomu polega na wykonaniu licznych jednostkowych biopsji tkankowych aż do pełnego usunięcia zmiany chorobowej.
  2. Biopsja pod kontrolą USG, TK, MRI – biopsja cienkoigłowa lub gruboigłowa zostaje wykonywana gdy wyczuwalny jest guz (mała zmiena niewyczuwalna badaniem ręcznym) lub umiejscowiony w tkankach w jamach ciała (np. guz nerki, trzustki, wątroby i inne).
  3. Biopsja otwarta – rodzaj biopsji tkankowej, w której pobiera się część guza do badania histopatologicznego. Wykonuje się ją ze znieczuleniem miejscowym lub ogólnym. Najczęściej wykonuje się ją w przypadku mięsaków tkanek miękkich. Ten rodzaj biopsji polega na nacięciu skóry, dotarciu do tkanki guza i pobraniu materiału.

Biopsje cytologiczne:

  1. Biopsja odciskowa – jest to rodzaj biopsji cytologicznej, która polega na odciśnięciu tkanki na szkiełku mikroskopowym. Ten rodzaj biopsji pozwala na uzyskanie materiału cytologicznego (komórkowego), który jest utrwalany i badany w taki sam sposób jak przy metodzie biopsji cienkoigłowej. Biopsja odciskowa jest wykonywana np. w celu śródoperacyjnej oceny obecności w związku z możliwymi przerzutami nowotworowymi w węźle chłonnym. Skuteczność tej metody ocenia się na ponad 85% a jej czułość na 100%.
  2. Biopsja szczoteczkowa (tzw. wymaz szczoteczkowy, biopsja złuszczeniowa, wymaz złuszczeniowy) – polega na pobraniu materiału za pomocą specjalnego przyrządu przypominającego szczoteczkę. Sprawdza się ją w przypadku kiedy nie można pobrać wycinka za pomocą szczypczyków

Pozostałe:

  1. Biopsja węzła wartowniczego – metoda, która pozwala wykryć obecność przerzutów w regionalnych węzłach chłonnych, u tych chorych, u których węzły chłonne nie mają cech przerzutów. Biopsję węzła wartowniczego wykonuje się rutynowo w takich nowotworach jak np. rak piersi czy czerniak złośliwy. Węzły wartownicze można także oceniać w raku żołądka, raku jelita grubego, raku tarczycy, raku szyjki macicy, raku płuca i wielu innych.
  2. Biopsja płynna – nowoczesne badanie polegające na analizie próbki krwi pod kątem obecności we krwi krążących komórek nowotworowych lub ich elementów. Krążące komórki nowotworowe (CTC – Circulating Tumour Cells) są komórkami oddzielonymi od guza pierwotnego i/lub ognisk przerzutowych, które są obecne we krwi obwodowej a ich profil antygenowy i genetyczny odpowiada charakterystyce danego nowotworu.
  3. Biopsja chirurgiczna – przeprowadza się ją ze względu trudno dostępnej zmiany. Prawdopodobnie zmiana może być na tyle duża, że nie będzie można pobrać jej wycinka z wykorzystaniem igły. Lekarz pobiera całą zmianę bądź fragment korzystając ze skalpela. Uzyskanie materiału następuje podczas klasycznej operacji lub laparoskopii.

Jak przygotować się do biopsji?

Wszystko zależy od rodzaju wykonywanie biopsji oraz od sposobu wykonania: ambulatoryjnie lub wymagać wizyty w szpitalu. Przed każdym zabiegiem tego typu należy wszystkie wątpliwości skonsultować z lekarzem. Przed wykonaniem biopsji, lekarz ocenia stan zdrowia pacjenta i zbiera wszystkie potrzebne informacje o tym, czy nie bierze leków rozrzedzających krew i wpływających na jej krzepliwość. Te informacje są niezwykle kluczowe i mogą rzutować na bezpieczeństwo pobrania próbki do badania.

Odmiany biopsji:
– skórna
– chirurgiczna
– endoskopowa

Powikłania po zabiegu biopsji

Większość ludzi bardzo dobrze znosi badanie biopsji. Zdarzają się rzadkie przypadki, w których może wywoływać określone powikłania. W rezultacie powikłaniami biopsji mogą być krwawienia lub uszkodzenie narządów znajdujących się w obrębie nakłuwanego miejsca.

 

Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Biopsja
http://www.onkonet.pl/dp_diagnostyka_biopsje.php
http://www.medonet.pl/zdrowie,biopsja—jak-sie-do-niej-przygotowac-,artykul,1726087.html

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *